ADHD, wat is het en wat doet het?

ADHD is de afkorting van Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Het wordt ook wel een aandachtstekort hyperactiviteit stoornis genoemd. Veel mensen verwarren ADHD met ADD. Veel kenmerken komen overeen, toch is ADHD anders. ADHD komt bij 3 tot 8% van de kinderen voor. Dit betekent dat in iedere klas van de basisschool minstens één kind met ADHD zit. ADHD kenmerkt zich door hyperactiviteit, impulsiviteit en concentratieproblemen.



Ontstaan en oorzaak van ADHD

Er wordt veel onderzoek gedaan naar ADHD. Deze stoornis werd voor het eerst beschreven in het jaar 1902. In 1947 was men ervan overtuigd dat ADHD werd veroorzaakt door een kleine beschadiging in de hersenen. In 1970 werd ontdekt dat ADHD in 60% van de gevallen aan blijft houden in de volwassen leeftijd.

Attention deficit hyperactivity disorder werd lange tijd afgedaan als een opvoedkundig probleem. Dit is niet het geval. Meerdere kinderen uit hetzelfde gezin met dezelfde opvoeding vertonen immers niet allemaal ADHD.

In 2013 kwam in het nieuws dat ADHD een verzonnen ziekte zou zijn. Leon Eisenberg, bedenker van ADHD, zou op zijn sterfbed hebben toegegeven dat hij ADHD had verzonnen. Dit nieuwsbericht ging razendsnel rond. Al snel bleek dat het hier om een misverstand geen. Kinderpsychiater Eisenberg heeft ooit in een interview vertelt dat ADHD een gefabriceerde ziekte is, omdat de genetische aanleg overschat wordt. ADHD is dus geen verzonnen ziekte maar bestaat echt. Toch blijft de oorzaak hiervan onduidelijk. Erfelijkheid en de omgeving spelen (mogelijk) een rol bij het ontstaan van deze aandachtsstoornis.

Kenmerken van ADHD

De kenmerken of symptomen van ADHD zijn vaak al snel duidelijk. Bij jonge kinderen valt het volgende op:

  • Erg beweeglijk
  • Moeilijk stil kunnen zitten
  • Veel praten
  • Niet op de buurt kunnen wachten
  • Anderen in de rede vallen
  • Snel afgeleid
  • Moeite met het opvolgen van instructies
  • Slordig en spullen vaak kwijtraken
  • Moeite om zichzelf onder controle te houden

Dit zijn de meest voorkomende symptomen van ADHD. Andere kenmerken zijn gevaarlijke situaties opzoeken en anders reageren op straf of beloning. Hierdoor kan de opvoeding moeizamer verlopen.

Bij ADHD worden prikkels in de hersenen op een andere manier doorgegeven.

ADHD staat omschreven in de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders oftewel DSM. ADHD valt onder DSM 5: neurobiologische ontwikkelingsstoornissen. Volgens de DSM 5 is er sprake van ADHD als het volgende wordt vastgesteld:

  • Voldoende symptomen zoals hierboven omschreven zijn
  • Een aantal van deze symptomen komen tot uiting voor dat het kind 12 jaar oud is
  • De symptomen worden gezien in de thuissituatie, op school en andere situaties
  • De symptomen zorgen voor een beperking in het functioneren
  • Er is geen sprake van een andere stoornis waardoor symptomen verklaard kunnen worden

ADHD en voeding

Voeding speelt een rol bij kinderen met ADHD. Zo is er onderzoek gedaan naar de relatie tussen voeding en ADHD. Uit een onderzoek door het RED-centrum bleek dat een speciaal dieet bij meer dan de helft van de kinderen de symptomen terugdringen. Voordeel van het RED Dieet is dat het 24 uur per dag werkt en geen bijwerkingen kent. Het RED dieet bestaat uit rijst, sla en kalkoen. Aanvullende producten als appel, tarwe, maïs en honing zijn toegestaan. Alle overige voeding werd tijdens het onderzoek verboden.

Al vanaf de jaren ‘70 van de vorige eeuw was bekend dat suiker, cafeïne en conserveermiddelen de symptomen van ADHD verergeren.



Is ADHD een vorm van autisme?

Er wordt vaak gedacht dat ADHD een vorm van autisme is. Er zijn wel degelijk overlappingen met autisme. Van alle kinderen met autisme heeft ongeveer 30% ADHD. De overeenkomst tussen ADHD en autisme zijn de prikkelverwerking. Het verschil hierin is dat patiënten met autisme teveel prikkels ervaren, waar ADHD’ers te weinig prikkels ervaren.

Is ADHD erfelijk?

Naast de vraag wat is ADHD wordt daar ook vaak gevraagd: is ADHD erfelijk? Erfelijkheid speelt vaak wel een rol. Wanneer ADHD in de familie voorkomt, is de kans groter dat de kinderen het ook krijgen.

Diagnose

Wanneer een kind de typische symptomen van ADHD vertoont, is het mogelijk een diagnose te stellen. Dit kan alleen door een kinder- en jeugdpsychiater worden vastgesteld.

Behandeling van ADHD

ADHD is niet te genezen. Vroeger werden kinderen door middel van straf flink aangepakt. Dit komt tegenwoordig gelukkig niet meer voor. Met behulp van gedragstherapie kan het kind de symptomen onder controle houden.

Een andere behandelmethode is het voorschrijven van medicijnen. Er wordt veel medicatie voorgeschreven bij ADHD. Ritalin is hier de meest bekende van. Er zijn zowel voor- als tegenstanders van het gebruik van medicatie.

Patiënten die medicatie gebruiken ervaren een rustiger gevoel, minder chaos in handelingen en de gedachte gaan niet meer alle kanten op. Hierdoor ontstaat er een betere concentratie op school of op het werk. Ritalin is een kortwerkend methylfenidaat en werkt slechts 2 tot 4 uur. Nadat het middel is uitgewerkt ontstaat er vaak een versterkte onrust. Het is daarom belangrijk dat dit medicijn de hele dag door met regelmaat wordt ingenomen. Bijwerkingen van Ritalin zijn onder andere hartkloppingen, hoofdpijn, verminderde eetlust en een hoge bloeddruk. Soms worden de emoties afgevlakt en lijkt het kind of de volwassene apathisch.

Er is ook langwerkende methylfenidaat op de markt. Dit medicijn werkt ongeveer 12 uur.

Een ander goed werkend medicijn is dexamfetamine. Dit werkt 2 keer sterker dan methylfenidaat. De bijwerkingen zijn echter veel milder. Andere veel toegepaste medicijnen zijn Atomoxetine en Bupropion.

Leven met ADHD

Het is vaak de omgeving die de meeste hinder ondervindt van ADHD. Zo hebben ouders moeite met de opvoeding en ervaart de leerkracht het kind als storend. Het is belangrijk dat ADHD een plekje krijgt. Ondanks dat ADHD een bekende stoornis is, is er nog steeds veel sprake van onbegrip.

Het is voor de leerkracht belangrijk om zich te richten op de sterke kant van het kind. Kinderen met ADHD komen vaak in conflict met andere kinderen. Een goede relatie met de leerkracht is daarbij onmisbaar. Duidelijkheid over het gewenste gedrag is belangrijk. Het is beter om negatief gedrag binnen de eigen grenzen te negeren en positief gedrag te belonen. Een stopteken met het kind afspreken werkt in veel gevallen goed. Straf moet direct worden ingezet, achteraf straf laten maken heeft geen zin.

Belangrijk is dat het kind tussendoor kan bewegen. Voor veel kinderen werkt het om even een rondje op de gang te lopen. Met de juiste aandacht en aanpak kan het kind met ADHD goed meekomen met de rest.

Op volwassen leeftijd lijken de symptomen van ADHD vaak wat afgezwakt. Toch blijft het voor volwassenen met ADHD vaak moeilijk om zich te concentreren op het werk.

Kerst 2018
De artikelen op deze website zijn van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies of behandeling. Raadpleeg bij medische problemen of vragen altijd een arts of verloskundige. *Policy* *Disclaimer*

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.